سگمنبع: Greene 2006
بافت نرم: 10–20 mg/kg · هر 8 ساعت · 7 روز
آنتیبیوتیکتراپی
آمپیسیلین (Ampicillin)
آمینوپنیسیلین (بدون مهارکنندهٔ بتالاکتاماز) · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
گونه: سگ و گربه12 پروتکل دوز8 فرم دارویی
این صفحه یک مرجع محاسباتی و آموزشی برای دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی است و جایگزین معاینه، کشت و آنتیبیوگرام، قضاوت بالینی یا تصمیم نهایی دامپزشک معالج نیست.
معرفی دارو
آمینوپنیسیلین (بدون مهارکنندهٔ بتالاکتاماز) · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
نامهای تجاری: Polyflex®, Principen®
دوز عمومی: 10–20 mg/kg · هر ۸ ساعتمنبع: Papich / BSAVA (عمومی)
طیف اثر
آمینوپنیسیلین وسیعالطیف و باکتریوسید با طیفی مشابه آموکسیسیلین، اما بدون مهارکنندهٔ بتالاکتاماز. روی استرپتوکوک، انتروکوک، Listeria، بسیاری از بیهوازیها (Clostridium، Fusobacterium)، برخی گرممنفیها (E. coli حساس، Proteus mirabilis، Pasteurella، Haemophilus) و اسپیروکتها (Leptospira، Borrelia) مؤثر است. اما چون مهارکنندهٔ بتالاکتاماز ندارد، روی باکتریهای مولد بتالاکتاماز — مانند بیشتر Staphylococcus و Bacteroides fragilis — بیاثر است (برخلاف کو-آموکسیکلاو). روی سودوموناس، انتروباکتر، کلبسیلا و باکتریهای بدون دیواره/داخلسلولی (Mycoplasma، Rickettsia) نیز اثری ندارد.
کاربردها و دوزهای دامپزشکی
بافت نرم
گربهمنبع: Papich / BSAVA
گربه: 10–20 mg/kg خوراکی · هر 8 ساعت · 7–14 روز
عفونت ادراری (UTI)
سگمنبع: Greene 2006 / Polzin 2005
12.5–25 mg/kg خوراکی · هر 8–12 ساعت · 3–7 روز
نکتهٔ بالینی: بهدلیل جذب خوراکی ضعیف آمپیسیلین، آموکسیسیلین گزینهٔ خوراکی ارجح برای عفونت ادراری است.
سگمنبع: Greene 2006
6.6 mg/kg عضلانی یا زیرجلدی · هر 12 ساعت · 3–7 روز
گربهمنبع: Greene 2006
گربه: 20 mg/kg خوراکی · هر 8–12 ساعت · 7–14 روز
پنومونی / سیستمیک
سگمنبع: Greene 2006
22 mg/kg · هر 8 ساعت · 7–14 روز
مننژیت / ارتوپدیک
سگمنبع: Greene 2006
22 mg/kg · هر 6–8 ساعت
سپسیس / باکتریمی
سگمنبع: Greene 2006 / Hardie 2000
20–40 mg/kg تزریقی · هر 6–8 ساعت
سگمنبع: Greene 2006
سپسیس نوزادی: 50 mg/kg وریدی یا داخلاستخوانی · هر 4–6 ساعت
گربهمنبع: Greene 2006
گربه (سیستمیک): 7–11 mg/kg تزریقی · هر 8–12 ساعت
گربهمنبع: Hardie 2000
سپسیس (گربه): 20–40 mg/kg وریدی · هر 6–8 ساعت
لپتوسپیروز (فاز حاد)
سگمنبع: ACVIM 2010
20 mg/kg وریدی · هر 6 ساعت (فقط فاز حاد)
نکتهٔ بالینی: داکسیسایکلین (5 mg/kg هر 12 ساعت · 2 هفته) داروی انتخابی لپتوسپیروز است و کلیه را از حاملی پاک میکند. آمپیسیلین فقط زمانی بهکار میرود که داکسیسایکلین تحمل نشود؛ چون شدینگ کلیوی را پاک نمیکند، پس از بهبود علائم باید با داکسیسایکلین ادامه یابد. در سگ ازوتمیک دوز را کاهش دهید.
اشکال دارویی
- ویال 500 میلیگرمموجود در ایران
- ویال 250 میلیگرمموجود در ایران
- ویال 1000 میلیگرم (1 گرم)موجود در ایران
- ویال 2000 میلیگرم (2 گرم)
- کپسول 250 میلیگرمموجود در ایران
- کپسول 500 میلیگرمموجود در ایران
- سوسپانسیون 125mg/5mLموجود در ایران
- سوسپانسیون 250mg/5mLموجود در ایران
نکات ایمنی و بالینی
- آمپیسیلین مهارکنندهٔ بتالاکتاماز ندارد؛ پس بر باکتریهای مولد بتالاکتاماز (بیشتر استافیلوکوک، Bacteroides fragilis) بیاثر است — در این موارد از کو-آموکسیکلاو یا آمپیسیلین/سولباکتام استفاده کنید.
- جذب خوراکیاش ضعیف است و با غذا بیشتر کاهش مییابد؛ شکل خوراکی را با معدهٔ خالی (۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا) بدهید. در عمل، آموکسیسیلین جایگزین بهتر خوراکی است و آمپیسیلین بیشتر تزریقی کاربرد دارد.
- در حساسیت به پنیسیلینها ممنوع است؛ احتمال واکنش متقاطع با سفالوسپورینها و کارباپنمها وجود دارد.
- هرگز به خرگوش، خوکچهٔ هندی، چینچیلا و همستر داده نشود — خطر انتریت کشنده و انتروتوکسمی کلستریدیایی (برای سگ و گربه بیخطر است).
- در سپتیسمی یا شوک، جذب خوراکی کاهش مییابد؛ مسیر تزریقی (ترجیحاً وریدی) بهکار رود.
- شایعترین عوارض گوارشیاند (بیاشتهایی، استفراغ، اسهال)؛ معمولاً در مصرف خوراکی بیش از آموکسیسیلین.
- محلول تزریقی بازساخته را ظرف حدود ۱ ساعت مصرف کنید؛ ترجیحاً با نرمالسالین رقیق شود (دکستروز هیدرولیز دارو را تسریع میکند). با آمینوگلیکوزیدها (آمیکاسین، جنتامایسین) در یک سرنگ یا محلول مخلوط نشود.
- نوع نمک ویال مهم است: ویال آمپیسیلین سدیم (محلول) را میتوان وریدی (و نیز عضلانی) تجویز کرد؛ اما ویال آمپیسیلین تریهیدرات (سوسپانسیون مخصوص دامپزشکی) فقط عضلانی یا زیرجلدی است و نباید وریدی تزریق شود (سوسپانسیون است و خطر آمبولی دارد).
- در آبستنی نسبتاً ایمن تلقی میشود (در سگ و گربه کلاس A).
منابع ذکرشده
- Papich / BSAVA (عمومی)
- Greene 2006
- Papich / BSAVA
- Greene 2006 / Polzin 2005
- Greene 2006 / Hardie 2000
- Hardie 2000
- ACVIM 2010
محاسبهٔ دوز بر اساس وزن
آخرین بهروزرسانی دادهٔ این صفحه: