آمپی‌سیلین/سولباکتام (Ampicillin/Sulbactam)

معرفی دارو

آمینوپنی‌سیلین تقویت‌شدهٔ تزریقی · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی + سولباکتام مهارکنندهٔ بتالاکتاماز)

نام‌های تجاری: Unasyn®

طیف اثر

کاربردها و دوزهای دامپزشکی

اشکال دارویی

• ویال 1.5 گرم (1 g آمپی‌سیلین + 0.5 g سولباکتام)موجود در ایران
• ویال 3 گرم (2 g آمپی‌سیلین + 1 g سولباکتام)موجود در ایران

نکات ایمنی و بالینی

• فقط تزریقی است (سولباکتام جذب خوراکی ندارد)؛ دوز به‌صورت ترکیبی (آمپی‌سیلین + سولباکتام) بیان می‌شود. برای درمان خوراکی از آموکسی‌سیلین/کلاوولانات استفاده کنید.
• در حساسیت شدید به پنی‌سیلین (آنافیلاکسی) ممنوع است؛ به‌علت واکنش متقاطع، در حساسیت به سایر بتالاکتام‌ها (سفالوسپورین، کارباپنم) با احتیاط.
• تزریق عضلانی دردناک است (می‌توان با لیدوکائین ۰.۵–۲٪ حل کرد)؛ تزریق وریدی را آهسته انجام دهید — پوش آهسته طی ۳–۵ دقیقه، یا در صورت رقیق‌سازی، انفوزیون کوتاه طی ۱۵–۳۰ دقیقه (تزریق سریع خطر ترومبوفلبیت دارد).
• با آمینوگلیکوزیدها در یک سرنگ/محلول ناسازگار است (غیرفعال‌سازی متقابل) — جدا تزریق شوند. با وانکومایسین (در غلظت‌های مشخص) سازگار است.
• در نارسایی کلیوی شدید فاصلهٔ دوزها را افزایش دهید. دوز بالا/طولانی به‌ندرت سمیت عصبی (آتاکسی در سگ) می‌دهد؛ ممکن است آزمایش قند ادرار را کاذباً مثبت کند.
• بازساخت/پایداری: محلول ۴۵ mg/mL تا ۸ ساعت در دمای اتاق و ۴۸ ساعت در یخچال، و ۳۰ mg/mL تا ۷۲ ساعت در یخچال پایدار است؛ محلول عضلانی ظرف ۱ ساعت مصرف شود. پودر زیر ۳۰°C نگهداری شود.
• به‌دلیل فواصل تزریقی مکرر (هر ۶–۸ ساعت) بیشتر برای بیمار بستری مناسب است؛ برای ادامهٔ سرپایی درمان به فرم خوراکی (آموکسی‌سیلین/کلاوولانات) سوییچ کنید.
• در آبستنی آمپی‌سیلین نسبتاً ایمن تلقی می‌شود (FDA کلاس B؛ رده‌بندی Papich در سگ/گربه کلاس A)؛ ایمنی سولباکتام در آبستنی ثابت نشده، اما هر دو با شیردهی سازگارند.

منابع ذکرشده

1. Plumb's (عمومی)
2. Greene 2006 / Hawkins 2003
3. Bateman 2005