سگمنبع: Aucoin 2000
گرممثبت: 10 mg/kg · هر 12 ساعت · تا ≥۲ روز پس از فروکش علائم
آنتیبیوتیکتراپی
آموکسیسیلین (Amoxicillin)
آمینوپنیسیلین (بدون مهارکنندهٔ بتالاکتاماز) · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
گونه: سگ و گربه13 پروتکل دوز8 فرم دارویی
این صفحه یک مرجع محاسباتی و آموزشی برای دامپزشکان و دانشجویان دامپزشکی است و جایگزین معاینه، کشت و آنتیبیوگرام، قضاوت بالینی یا تصمیم نهایی دامپزشک معالج نیست.
معرفی دارو
آمینوپنیسیلین (بدون مهارکنندهٔ بتالاکتاماز) · باکتریوسید (مهار سنتز دیوارهٔ سلولی)
نامهای تجاری: Amoxil®, Amoxi-Tabs®
دوز عمومی: 11–22 mg/kg خوراکی · هر ۱۲ ساعتمنبع: Plumb's/BSAVA (عمومی)
طیف اثر
آمینوپنیسیلین وسیعالطیف و باکتریوسید با همان طیف آمپیسیلین، اما با جذب خوراکی بسیار بهتر (سطح سرمی ۱٫۵ تا ۳ برابر آمپیسیلین) — پس گزینهٔ خوراکی ارجح در میان آمینوپنیسیلینهاست. روی استرپتوکوک، انتروکوک، Listeria، بسیاری از بیهوازیها (Clostridium، Fusobacterium)، برخی گرممنفیهای هوازی (E. coli حساس، Proteus mirabilis، Pasteurella، Haemophilus) و اسپیروکتها (Leptospira، Borrelia) مؤثر است. اما چون مهارکنندهٔ بتالاکتاماز ندارد، روی باکتریهای مولد بتالاکتاماز — مانند بیشتر Staphylococcus و Bacteroides fragilis — بیاثر است (برخلاف کو-آموکسیکلاو). روی سودوموناس، انتروباکتر، سیتروباکتر، سراشیا، Proteus ایندولمثبت و باکتریهای بدون دیواره/داخلسلولی (Mycoplasma، Rickettsia) نیز اثری ندارد.
کاربردها و دوزهای دامپزشکی
بر اساس نوع باکتری
سگمنبع: Aucoin 2000
گرممنفی: 20 mg/kg · خوراکی هر 8 ساعت یا تزریقی هر 12 ساعت
گربهمنبع: Aucoin 2000
گربه گرممثبت: 10 mg/kg · هر 12 ساعت · تا ≥۲ روز پس از فروکش علائم
گربهمنبع: Aucoin 2000
گربه گرممنفی: 20 mg/kg · خوراکی هر 8 ساعت یا تزریقی هر 12 ساعت
عفونت ادراری (سیستیت اسپورادیک)
سگمنبع: ISCAID 2019
سیستیت اسپورادیک: 11–15 mg/kg خوراکی · هر 8 ساعت · 3–5 روز
نکتهٔ بالینی: طبق ISCAID (2019) آموکسیسیلین خطاول سیستیت اسپورادیک است و دورهٔ کوتاه 3–5 روز توصیه میشود؛ کشت پس از درمان لازم نیست.
گربهمنبع: ISCAID 2019
گربه — سیستیت اسپورادیک: 11–15 mg/kg خوراکی · هر 8 ساعت · 3–5 روز
سپسیس / باکتریمی
سگمنبع: Greene 2006
22–30 mg/kg تزریقی · هر 8 ساعت · 7 روز
گربهمنبع: Greene 2006
گربه: 10–20 mg/kg · هر 12 ساعت
ارتوپدیک
سگمنبع: Greene 2006
22–30 mg/kg · هر 6–8 ساعت · 7–10 روز
بیماری لایم
سگمنبع: ACVIM (Lyme)
20–22 mg/kg خوراکی · هر 12 ساعت · 30 روز
نکتهٔ بالینی: داکسیسایکلین خطاول بیماری لایم است؛ آموکسیسیلین جایگزین قابلقبول است. دورهٔ توصیهشده حدود 30 روز.
گوارشی (کلستریدیوم / هلیکوباکتر)
گربهمنبع: Lappin 2000
گربه C. perfringens / رشد بیشازحد باکتریایی: 22 mg/kg خوراکی · یکبار در روز · 5 روز
گربهمنبع: Leib 2004
گربه انتروتوکسیکوز C. perfringens: 11–22 mg/kg خوراکی · ۲ تا ۳ بار در روز · 7 روز
گربهمنبع: Simpson 2003
گربه هلیکوباکتر (درمان سهگانه): 20 mg/kg خوراکی · هر 12 ساعت · 14 روز
درمان ترکیبی: همراه با مترونیدازول 10–15 mg/kg و کلاریترومایسین 7.5 mg/kg خوراکی هر 12 ساعت
اشکال دارویی
- سوسپانسیون 250mg/5mLموجود در ایران
- سوسپانسیون 125mg/5mLموجود در ایران
- سوسپانسیون 200mg/5mLموجود در ایران
- سوسپانسیون 400mg/5mLموجود در ایران
- کپسول 250 میلیگرمموجود در ایران
- کپسول 500 میلیگرمموجود در ایران
- قرص 875 میلیگرمموجود در ایران
- ویال تزریقی 500 میلیگرمدر دادهٔ پروژه، موجود در ایران ثبت نشده
نکات ایمنی و بالینی
- آموکسیسیلین مهارکنندهٔ بتالاکتاماز ندارد؛ پس بر باکتریهای مولد بتالاکتاماز (بیشتر استافیلوکوک، Bacteroides fragilis) بیاثر است — در این موارد از کو-آموکسیکلاو استفاده کنید.
- جذب خوراکی خوبی دارد (بهتر از آمپیسیلین)؛ بدون توجه به غذا قابل تجویز است، اما در صورت ناراحتی گوارشی دادن همراه غذا کمک میکند.
- آموکسیسیلین تزریقی در ایران عرضه نمیشود؛ برای پروتکلهای تزریقی (سپسیس/سیستمیک) از آمپیسیلین یا کو-آموکسیکلاو تزریقی استفاده کنید.
- در حساسیت به پنیسیلینها ممنوع است؛ احتمال واکنش متقاطع با سفالوسپورینها و کارباپنمها وجود دارد.
- هرگز به خرگوش، خوکچهٔ هندی، چینچیلا و همستر داده نشود — خطر انتریت کشنده و انتروتوکسمی کلستریدیایی (برای سگ و گربه بیخطر است).
- در سپتیسمی یا شوک، جذب خوراکی کاهش مییابد؛ مسیر تزریقی (ترجیحاً وریدی) بهکار رود.
- شایعترین عوارض گوارشیاند (بیاشتهایی، استفراغ، اسهال)؛ ممکن است فلور روده را تغییر دهد و اسهال مرتبط با آنتیبیوتیک ایجاد شود.
- سوسپانسیون بازساخته را ترجیحاً در یخچال نگه دارید و پس از ۱۴ روز دور بریزید.
- در آبستنی نسبتاً ایمن تلقی میشود (در سگ و گربه کلاس A).
منابع ذکرشده
- Plumb's/BSAVA (عمومی)
- Aucoin 2000
- ISCAID 2019
- Greene 2006
- ACVIM (Lyme)
- Lappin 2000
- Leib 2004
- Simpson 2003
محاسبهٔ دوز بر اساس وزن
آخرین بهروزرسانی دادهٔ این صفحه: